Süni intellekt son illər tibb sektorunda sürətlə tətbiq olunmağa başlayıb. Klinik sənədləşmədən diaqnostikaya, robot texnologiyalarından sağlamlıq izləmə cihazlarına qədər AI müxtəlif sahələrdə həkimlərin işinə daxil olur. Bu dəyişikliklər fonunda əsas sual aktuallaşır: süni intellekt həkimləri əvəz edəcək, yoxsa onların işini asanlaşdıracaq?
Sağlamlıq məlumatlarının idarəsində AI
OpenAI tərəfindən istifadəyə verilən ChatGPT Health funksiyası tibbi qeydlərin və sağlamlıq tətbiqlərinin təhlükəsiz şəkildə birləşdirilməsini hədəfləyir. Məqsəd istifadəçilərin öz sağlamlıq məlumatlarını daha yaxşı başa düşməsinə kömək etməkdir. Bu tip alətlər həkim əvəzi kimi deyil, məlumatların şərhi və sistemləşdirilməsi üçün köməkçi rolunda təqdim olunur.
Buna paralel olaraq, Anthropic şirkətinin təqdim etdiyi Claude for Healthcare sistemi xəstəxana daxili inzibati proseslərə fokuslanır. Sənədlərin yoxlanması, sığorta müraciətləri, xəstə mesajlarının emalı və tibbi kodlaşdırma kimi vaxt aparan işlərin avtomatlaşdırılması həkimlərin birbaşa xəstə ilə işləməsinə daha çox zaman ayırmasına imkan yarada bilər.
Diaqnostikada AI: imkanlar və məhdudiyyətlər
Süni intellektin ən çox diqqət çəkən tətbiqlərindən biri tibbi görüntülərin analizidir. ABŞ-nin Kaliforniya ştatında bir xəstəxanada mammoqrafiyaların radioloqlarla paralel olaraq AI sistemi tərəfindən yoxlanılması göstərib ki, texnologiya bəzi hallarda sıx döş toxumasında çətin görünən şişləri aşkar edə bilir.
Bu nəticələr AI-ın diaqnostik dəstək aləti kimi potensialını göstərsə də, qərarverici mexanizm rolunu tam üzərinə götürməsi hazırda mübahisəli olaraq qalır. Klinik məsuliyyət və səhv ehtimalı hələ də əsas risk faktorlarıdır.
Robot cərrahlar və iddialı proqnozlar
Elon Musk-ın Tesla-nın Optimus robotları ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər bu mövzuda daha radikal yanaşmanı əks etdirir. Musk yaxın illərdə robotların insan cərrahlardan daha dəqiq işləyə biləcəyini iddia edir və klassik tibb təhsilinin əhəmiyyətinin azalacağını düşünür.
Bu yanaşma texnoloji optimizm kimi dəyərləndirilsə də, hazırkı mərhələdə cərrahiyyə sahəsində etik məsuliyyət, hüquqi çərçivə və real klinik sınaqlar bu iddiaların praktikaya çevrilməsini məhdudlaşdırır.
Risklərə görə geri addım atanlar da var
AI-ın tibbdə tətbiqi hamı tərəfindən eyni şəkildə qəbul edilmir. Google bir müddət sağlamlıqla bağlı AI xülasələrini dayandırıb. Şirkət bu qərarı bəzi hallarda yanlış və potensial olaraq təhlükəli tövsiyələrin verilməsi ilə əsaslandırıb. Bu nümunə göstərir ki, səhv məlumat riski hələ də aktualdır və texnologiyanın nəzarətsiz istifadəsi ciddi nəticələr doğura bilər.
Yeni cihazlar, yeni imkanlar
CES 2026 sərgisində təqdim olunan tibbi texnologiyalar AI-ın daha çox ölçmə və izləmə funksiyalarına yönəldiyini göstərir. Qaraciyər piyliliyini ölçən sistemlər, uşaqlar üçün robot ekzoskeletlər, qida allergiyasını aşkar edən sensorlar və yuxu-stress izləmə cihazları AI-ın profilaktik və dəstəkçi rolda inkişaf etdiyini nümayiş etdirir.
Mütəxəssislərin mövqeyi: köməkçi, yoxsa risk mənbəyi?
BCG və BCG X analitiklərinə görə, 2026-cı ildən etibarən xəstəxanalarda AI kopilotları və agentlərindən daha geniş istifadə olunacaq. Bu sistemlər həkimlərin sənədləşmə yükünü azaltmaqla iş prosesini optimallaşdıra bilər.
Eyni zamanda, The Guardian kimi media qurumları xəbərdarlıq edir ki, səhv AI məlumatları xəstələr üçün ciddi risk yarada bilər. Tibbi qərarların nəzarətsiz avtomatlaşdırılması həm etik, həm də hüquqi problemlərə yol aça bilər.
Mütəxəssislər mövcud mənzərəni belə şərh edir:
Süni intellekt həkimliyi tam əvəz etməkdən çox, tibb sektorunda yardımçı və sürətləndirici rol oynamağa yönəlib. İnzibati yükün azalması, erkən aşkarlama imkanlarının artması və sağlamlıq məlumatlarının daha yaxşı idarə olunması müsbət tərəflərdir. Lakin səhv məlumat, məsuliyyət bölgüsü və etik nəzarət mexanizmləri həll olunmadan AI-ın tam etibarlı tibbi qərarverici kimi qəbul edilməsi real görünmür.
Daha çox
Texnologiya
kateqoriyasından
